Gesprekken over het leven

Thema-avonden bij ACE-GROEP T

In den beginne was er Adam. Baby’s op maat. Is het einde in zicht? Het zijn de drie gespreksthema’s voor evenveel ‘avonden over het leven’, een initiatief van de sectie Biotechnologie van de Koninklijke Vlaamse Chemische Vereniging (KVCV). Twee van de avonden hebben plaats bij ACE Groep T’s Centrum voor Volwassenenvorming. We spraken met Nick Wouters, programmacoördinator van het graduaat Biotechnologie en medeorganisator van de gesprekken.

Nick Wouters, medeorganisator van de "avonden over het leven". (Fot.: F. Van Loock)

De biotechnologie mag dan wel de technologie van de toekomst heten, toch zijn de gecontroleerde modificatie en exploitatie van levende cellen of onderdelen ervan nog altijd controversieel bij het brede publiek. Dat publiek reageert volgens Nick erg dubbelzinnig op de ontwikkelingen. “Als dankzij de gentechnologie vaccins en antibiotica aangemaakt worden die duizenden mensen genezen, hoor je geen bezwaar. Maar spreek niet over een transgene tomaat of er steekt een storm van protest op. Nochtans gaat het om de toepassing van dezelfde biotechnologische principes. Er is niet alleen behoefte aan objectieve informatie maar ook aan duiding over de maatschappelijke impact van biotechnologische toepassingen.”
En dat is precies het doel van de thema-avonden over het leven. “Elke avond volgt eenzelfde stramien”, legt Nick uit. “Eerst is er een degelijke wetenschappelijke uiteenzetting door een specialist in het vakgebied. Daarna geeft een filosoof, een ethicus of een deskundige in (bio)medische of juridische deontologie duiding en plaatst het thema in zijn maatschappelijke context. Deel drie is een debat tussen de sprekers waarbij ook het publiek in de zaal zijn zeg mag doen.”

Toegankelijk en interactief
De eerste avond had plaats in Gent en handelde over de evolutietheorie. “Eigenlijk ging het vooral over recente strekkingen die de evolutieleer afwijzen”, vertelt Nick. “In de Verenigde Staten maar ook bij ons wint de ‘intelligent design’ veld. De Darwinistische ideeën moeten plaatsmaken voor een soort masterplan dat aan de oorsprong van het leven zou liggen. En achter dat matsterplan schuilt de sturende hand van een opperwezen want alleen zo zou de enorme complexiteit van het leven op aarde verklaard kunnen worden volgens de aanhangers van het intelligent design. Maar ook hier staan voor- en tegenstanders diametraal tegenover elkaar en ieder schermt met het grote gelijk.”
De tweede thema-avond heeft plaats op woensdag 15 februari bij Groep T en handelt over een zo mogelijk nog gevoeliger onderwerp: baby’s maken op maat, door wijziging van het genetisch materiaal.
Tijdens de volgende avond staat een ander actueel thema centraal: virussen. Sars, ebola, HIV, nieuwe dodelijke griepvarianten,… zal de mens ten onder gaan aan nieuwe ziektes en infecties? Wie daarover meer wil weten of meepraten komt op woensdag 15 maart 2006 naar Groep T.
”De thema-avonden zijn vrij toegankelijk voor iedereen”, vervolgt Nick. “Er is geen uitgebreide wetenschappelijke voorkennis vereist. De wetenschappers die komen spreken, zijn weliswaar autoriteiten in hun vak, maar zij kunnen hun boodschap best toegankelijk brengen voor het publiek. We verwachten vooral veel interactie. Het is immers de bedoeling dat de toehoorders zich effectief mengen in het debat zodat de biotechnologie een breed draagvlak krijgt in de samenleving. De impact op de maatschappij is te groot om de biotechnologie aan de wetenschappers alleen over te laten.”

Concrete toepassingen
Hoewel de biotechnologie een jonge discipline is, staan micro-organismen al eeuwen ten dienste van de mens. “Brouwen van bier met behulp van gist, bereiden van yoghurt met melkzuurbacteriën, rijpen van wijn, rijzen van brood,… het is zo oud als de straat”, zegt Nick. Nu we weten hoe deze organismen precies functioneren, kunnen we door aan de erfelijke eigenschappen te sleutelen hen nog meer gericht exploiteren. De mogelijkheden zijn enorm en de toepassingen quasi onbegrensd. In het graduaat Biotechnologie kunnen de studenten dan ook na een stevig basispakket biologie en chemie kennismaken met concrete toepassingen in een hele reeks gebieden zoals de farmacotechnologie, de gentechnologie, maar ook de agro- en de milieutechnologie. Dat is nodig omdat onze afgestudeerden in een brede waaier van sectoren en functies terechtkomen: in universitaire laboratoria, onderzoekscentra, ziekenhuizen, farmaceutische bedrijven en de voedingsindustrie. Zij zijn er bedrijvig in ontwikkelingsafdelingen, in de productie of in de kwaliteitscontrole. Sommige studenten krijgen opnieuw de smaak van de studie te pakken en schrijven zich na onze basisopleiding in aan een universiteit of hogeschool. Een paar hebben inmiddels al een doctoraat op zak.”
De grote troef van het graduaat Biotechnologie is volgens Nick de kwaliteit van het docententeam. “Onze docenten zijn doctors of ingenieurs die midden in de bedrijfspraktijk staan. Wat de studenten vandaag opsteken in de cursus kunnen ze morgen bij wijze van spreken meteen in de praktijk omzetten. De ondernemingen en organisaties die hierbij betrokken zijn, weten onze aanpak te appreciëren. Wie als gegradueerde in de Biotechnologie afstudeert kan dan ook vaak onmiddellijk aan de slag.

Yves Persoons