Voor het eerst in de geschiedenis is een volledig Belgisch team geselecteerd om een Mars missie te simuleren aan boord van het Mars Desert Research Station in de woestijn ten zuiden van de staat Utah in de Verenigde Staten. Arjan van der Star, lector Aardrijkskunde in de lerarenopleiding van GROEP T, maakt deel uit van het 6 koppige team, evenwichtig verdeeld met 3 Vlamingen en 3 Walen, 3 mannen en 3 vrouwen.
Arjan van der Star, lector bij GROEP T – Leuven Education College, trekt als eerste Belg naar het Mars Desert Research Station in Utah (USA). (Foto: Filip Van Loock)
Gedurende 15 dagen, van 7 tot 20 februari, zullen ze zichzelf vrijwillig opsluiten in een zogenoemde Marshabitat van twee verdiepingen hoog en 8 meter diameter, fysisch totaal geïsoleerd van de rest van de wereld. Ze leven er zoals in een ruimtestation dat op Mars gebouwd zal worden. Ze krijgen drie liter water per persoon per dag, zowel voor consumptie als voor hygiëne, en eten astronautenvoeding. Buitengaan kan enkel in aangepaste ruimtepakken.
Mars Society
Elke vrijwilliger is lid van de Mars Society Belgium. Deze Belgische afdeling van de Internationale Mars Society is eind 2008 opgericht door een aantal enthousiastelingen, waaronder Arjan. De vereniging stelt zichzelf als doel het brede publiek te sensibiliseren voor Mars, deze buurplaneet te onderzoeken en op termijn te ‘koloniseren’. Om de nodige kennis te verzamelen en ons voor te bereiden op deze operatie, heeft de Mars Society een onderzoeksprogramma opgestart: het Mars Analog Research Station project – kortweg MARS-project. Het omvat twee simulatiestations die met de hulp van NASA zijn gebouwd: Mars Arctic Research Station in Canada (FMARS) en het Mars Desert Research Station in Utah (MDRS). Beide locaties zijn gekozen omwille van hun analogie met het klimaat en reliëf op Mars. Door het alternerend werken van deze stations, worden er het hele jaar rond onderzoeksexperimenten uitgevoerd door teams van vrijwilligers.
Leven op Mars
Mars wordt algemeen beschouwd als een planeet die onze exploratiezin uitdaagt. En daar is hij al goed in gelukt. Vele sondes cirkelen rond de rode planeet en speciale vehikels zijn erop geland om zijn bodem en atmosfeer te onderzoeken. Een bemande Marsmissie lijkt een logische stap in de wetenschappelijke geschiedenis van de mensheid. Of niet?
“We zijn er klaar voor”, bevestigt Arjan. “Alhoewel Mars veel verder ligt dan de maan, zijn we vandaag beter voorbereid om mensen naar Mars te brengen dan aan het begin van het ruimtetijdperk toen we mensen naar de maan stuurden.” Volgens Arjan zijn er geen onoverkomelijke technologische bezwaren voor de missie naar Mars. “We weten alleen niet of een mens de reis fysiek en/of mentaal aankan. Na een traject van 6 maanden kom je aan op Mars, dan mag je anderhalf jaar op ontdekkings- en overlevingstocht tot Mars weer in een gunstige positie staat om terug naar de aarde te vliegen. De hele uitstap duurt al gauw enkele jaren.”
Arjan’s missie
De eerste Marsmissie is gepland omstreeks 2035-2037. Dat betekent dat de eerste stappen op Mars zullen worden gezet door de kinderen van nu. “Onderwijs over Mars is dus nu al noodzakelijk”, benadrukt Arjan. Naast Arjan zijn er nog drie teamleden uit het onderwijs. Ze zullen in Utah zoveel mogelijk didactisch materiaal genereren om Mars in het onderwijs de nodige aandacht te geven. “Geen enkele eindterm in het onderwijs behandelt Mars, maar dat wil niet zeggen dat je Mars niet als thema kan gebruiken voor de gewone les aardrijkskunde”, vertelt Arjan. “Zeker voor jonge kinderen die geboeid zijn door ruimtevaart is het leuk om de standaardleerstof voor aardrijkskunde in het thema Mars te kaderen. Op Mars doen zich dezelfde aardrijkskundige fenomenen voor als op onze blauwe planeet, al is een krater op Mars net iets spannender dan eentje op aarde”, legt Arjan uit. Hij wijst erop dat de technologische en sociale aspecten van een bemande Marsmissie onderwerpen zijn die ook in andere vakken aan bod kunnen komen. “Mars leent zich uitstekend tot vakoverschrijdend werken”, pleit Arjan.
Om de toekomstige studenten in de lerarenopleiding Secundair Onderwijs deze visie duidelijk te maken werd bij GROEP T een educatief pakket over Mars ontwikkeld: ‘de Mars Quest’, voor leerlingen, tussen 12 en 14 jaar. “De workshop bestaat uit drie delen”, legt Arjan uit. “De dag start met filmfragment over een meteorietinslag in Leuven, gevolgd door een inleiding waar de leerlingen in team kennis maken met Marswagens, de inslag van Marsmeteorieten nabootsen en hun weg uitstippelen met 3D-foto’s en gesteenten. Een Marsweegschaal wordt bovengehaald en buitenaards leven komt aan bod. Na deze voorbereiding ontmoeten de teams elkaar op het spelbord ‘Marsopoly’ en de race naar Mars kan beginnen.” Deze workshop werd al enkele malen met succes uitgevoerd in de scholen en begin 2009 gepresenteerd op het Astro Event in Oostende, de grootste ruimtevaartbeurs van de Benelux. Mede dankzij dit laatste initiatief werd Arjan geselecteerd om deel te nemen aan de MDRS-missie. De ‘Mars Quest’ heeft zijn effect bewezen: de rode planeet is alweer een stap dichterbij.
Dr. Katleen Lodewyckx
Wetenschapscommunicator
